Hyperhydratie tijdens sikkelcelcrise

Vocht via infuus of veel drinken?

Voor mensen met sikkelcelziekte is een ziekenhuisopname vanwege een pijncrise helaas vaak een terugkerend onderdeel van het leven. Tot nu toe was het in Nederland gebruikelijk dat patiënten tijdens zo’n opname veel vocht via een infuus krijgen toegediend, ook wel hyperhydratie genoemd. Deze aanpak is al jaren de standaard behandeling in Nederland. In veel andere landen wordt extra veel drinken in plaats van vocht via infuus aanbevolen. Wat de beste methode van vocht toediening tijdens een pijncrise is, is nooit echt goed onderzocht op effectiviteit en veiligheid.

Hier brengt de REPLACE-studie verandering in. Verschillende Nederlandse ziekenhuizen doen mee aan dit onderzoek, waarin wordt gekeken of goed drinken (minimaal 2 liter/24 uur) even effectief is als vocht via een infuus.

Waarom dit onderzoek?

Hoewel een infuus met extra vocht (hyperhydratie) vaak de standaardbehandeling is bij een pijncrise, kan dit ook nadelen hebben. Te veel vocht kan bijvoorbeeld ophopen achter de longen, wat kortademigheid veroorzaakt en soms extra medicatie en een langer ziekenhuisverblijf nodig maakt. Daarnaast is een infuus belastend: het beperkt de bewegingsvrijheid en vraagt om voortdurende medische controle.

De REPLACE-studie onderzoekt daarom of patiënten net zo goed herstellen wanneer ze in plaats van een infuus voldoende drinken. Het doel is te bepalen welke manier van vochttoediening veiliger en effectiever is tijdens een pijncrise: hyperhydratie (via het infuus) of geen hyperhydratie (goed drinken). Als goed drinken net zo goed werkt, is dat een veiligere en minder belastende behandeling. Blijkt extra vocht via het infuus (hyperhydratie) beter, dan blijft het een relatief eenvoudige methode die wereldwijd toegepast kan worden. Hoe dan ook levert dit onderzoek waardevolle kennis op voor de zorg aan mensen met sikkelcelziekte.

Wat wordt onderzocht?

· Duur van opname: herstellen patiënten even snel zonder infuus?

· Pijnbeleving: gebruiken patiënten meer of minder pijnstilling en is de pijn erger of minder erg zonder infuus?

· Veiligheid: zijn er minder complicaties (zoals kortademigheid door vocht achter de longen) bij drinken?

· Ervaring van de patiënt: wat is prettiger of comfortabeler voor de patiënt?

· Kosten en efficiëntie: kan deze aanpak leiden tot minder zorgbelasting?

Hoe wordt het onderzocht?

Wanneer patiënten op de spoedeisende hulp komen en worden opgenomen met een pijnlijke crise, krijgen zij pijnstilling zoals ze gewend zijn. Wat verandert is de manier waarop zij vocht binnenkrijgen. Dit hangt af van de maand waarin zij worden opgenomen:

· In de ene maand krijgt iedereen vocht via het infuus (hyperhydratie),

· In de maand daarna krijgt iedereen instructies om goed te drinken (geen hyperhydratie).

Deze maandelijkse wisseling van behandelmethode maakt het mogelijk om beide aanpakken goed met elkaar te vergelijken. Patiënten hoeven zich nergens apart voor aan te melden: zij krijgen automatisch de behandeling die op dat moment geldt.

Belang voor de patiënt

Als blijkt dat goed drinken net zo goed werkt als extra vocht via infuus (hyperhydratie), kan dit de standaardzorg bij pijncrises veranderen. Minder infusen betekent mogelijk minder complicaties,

minder prikken, meer bewegingsvrijheid en een prettiger ziekenhuisverblijf. Bovendien kan dit bijdragen aan een meer patiëntgerichte en efficiënte zorg voor patiënten met sikkelcelziekte.

Vragen?

De REPLACE-studie loopt op dit moment in meerdere Nederlandse ziekenhuizen.

Heb je vragen over de studie of wil je weten of jouw ziekenhuis meedoet? Neem dan gerust contact op met replace@amsterdamumc.nl, of je behandelend arts.